Hezbollah'^[a] là một đảng chính trị và tổ chức dân quân Hồi giáo theo dòng Shia tại Liban.^[28] Cơ cấu của nhóm bao gồm cánh quân sự là Hội đồng Jihad,^[29] và cánh chính trị là khối Khối Trung thành với Kháng chiến trong Nghị viện Liban. Vào năm 2016, thực lực quân sự của nhóm được đánh giá tương đương với quân đội của một quốc gia tầm trung.^[30]

Hezbollah được các giáo sĩ Liban thành lập vào năm 1982 nhằm đối phó với cuộc tấn công của Israel vào nước này.^[20] Chịu ảnh hưởng từ cuộc Cách mạng Hồi giáo Iran 1979 và mô hình quản trị của Ayatollah Ruhollah Khomeini, Hezbollah đã thiết lập quan hệ đồng minh mật thiết với Iran và trở thành một mắt xích trong "Trục Kháng chiến".^[31] Ở giai đoạn đầu, với sự hỗ trợ từ 1.500 huấn luyện viên thuộc Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), tổ chức này đã hợp nhất các phe phái Shia tại Liban dưới một ngọn cờ lãnh đạo duy nhất.^[32] Bản tuyên ngôn năm 1985 của nhóm xác định các mục tiêu cốt lõi bao gồm: xóa bỏ ảnh hưởng phương Tây tại khu vực, tiêu diệt Israel, thề trung thành với Lãnh đạo tối cao Iran và thiết lập một chính phủ Hồi giáo theo tư tưởng chính trị Iran. Dù vậy, văn kiện này vẫn nhấn mạnh quyền tự quyết của người dân Liban.^[33] Qua nhiều thập kỷ giao tranh với lực lượng Israel và Quân đội miền Nam Liban (SLA), Hezbollah cuối cùng đã buộc Israel phải rút quân vào năm 2000.^[34] Nhóm cũng đóng vai trò then chốt trong cuộc Chiến tranh Liban 2006 và sau đó tham chiến tại Syria để ủng hộ chính phủ nước này chống lại các lực lượng nổi dậy.^[35]

Vào năm 2009, Hezbollah đã cập nhật bản tuyên ngôn của mình, trong đó thể hiện lập trường phản đối chủ nghĩa giáo phái chính trị, đồng thời kêu gọi sự ủng hộ từ các phong trào phi Hồi giáo và thúc đẩy thành lập một chính phủ đoàn kết dân tộc. Dù vậy, văn kiện này vẫn giữ nguyên định hướng đối ngoại cốt lõi khi lên án các chiến lược bá quyền của Hoa Kỳ, đồng thời coi Israel là một "tiền đồn" phục vụ mục tiêu thực dân hóa khu vực.^[36]

Kể từ thập niên 1990, Hezbollah đã vươn mình trở thành một thế lực chính trị quan trọng tại Liban. Nhóm vận hành một hệ thống an sinh xã hội sâu rộng, bao gồm mạng lưới trường học, bệnh viện và đài truyền hình vệ tinh Al-Manar. Trên chính trường, với 15 ghế tại Nghị viện do khối Khối Trung thành với Kháng chiến nắm giữ, Hezbollah đã trở thành một nhân tố quyền lực chi phối trong bộ máy chính phủ.^[37] Tuy nhiên, sức ảnh hưởng này cũng đi kèm với làn sóng chỉ trích ngày càng lớn từ dư luận trong nước. Đặc biệt là sau vụ nổ bến cảng Beirut năm 2020, việc Hezbollah bị cáo buộc cản trở quá trình điều tra và quy trách nhiệm đã khiến niềm tin của công chúng sụt giảm nghiêm trọng. Theo khảo sát của Arab Barometer năm 2024, có tới 55% người dân Liban bày tỏ sự "hoàn toàn không tin tưởng" vào Hezbollah, dù tổ chức này vẫn duy trì được uy tín lớn trong cộng đồng người Shia.^[38]

Bất chấp sức ép giải giáp vũ khí từ các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, Hezbollah vẫn không ngừng mở rộng thực lực quân sự. Cánh vũ trang của tổ chức này hiện được đánh giá là vượt trội so với cả Quân đội Liban,^[39] đưa Hezbollah trở thành một trong những thực thể phi quốc gia hùng mạnh nhất thế giới. Năm 2021, thủ lĩnh Hassan Nasrallah từng tuyên bố nhóm đang sở hữu đội quân lên tới 100.000 chiến binh.^[40] Hezbollah cũng dính líu đến nhiều vụ tấn công gây rúng động quốc tế; nhóm được cho là đã thực hiện các vụ đánh bom Đại sứ quán Hoa Kỳ cùng doanh trại quân đội Mỹ và Pháp tại Beirut năm 1983, vụ Ám sát Rafic Hariri năm 2005,^[41][42] cũng như hàng loạt hoạt động không tặc và đánh bom khác.^[43][44] Dù một số học giả nhìn nhận Hezbollah như một phong trào kháng chiến,^[45][46][47] tính đến tháng 10 năm 2020, toàn bộ tổ chức hoặc cánh quân sự cuaHHwebollah đã bị ít nhất 27 quốc gia — bao gồm hầu hết các nước phương Tây — liệt vào danh sách tổ chức khủng bố.^[48][49]

Kể từ tháng 10 năm 2023, Hezbollah đã rơi vào cuộc chiến tiêu hao với Israel. Trong giai đoạn này, sau 32 năm dẫn dắt tổ chức, thủ lĩnh Hassan Nasrallah đã bị ám sát cùng hàng loạt thành viên chủ chốt khác trong ban lãnh đạo. Xung đột leo thang dẫn đến cuộc xâm lược của Israel vào Liban, và hiện hai bên đang duy trì một thỏa thuận ngừng bắn.

Vào ngày 7 tháng 8 năm 2025, chính phủ Liban đã tổ chức một phiên họp đặc biệt bàn về việc giải giáp vũ khí của Hezbollah, với đa số thành viên biểu quyết tán thành. Theo đó, Quân đội Liban (LAF) được giao trọng trách xây dựng kế hoạch nhằm bảo đảm quyền kiểm soát vũ khí duy nhất thuộc về nhà nước — một bước đi dựa trên sáng kiến của Hoa Kỳ nhằm giải giới Hezbollah. Đến ngày 5 tháng 9, nội các Liban chính thức thông qua "Kế hoạch Khiên quốc gia" (Homeland Shield Plan), lộ trình của LAF nhằm giải thể tất cả các lực lượng dân quân tại Liban, đặc biệt là Hezbollah.^[50][51] Mới đây nhất, vào ngày 2 tháng 3 năm 2026, Thủ tướng Liban Nawaf Salam đã lên tiếng khẳng định các hoạt động quân sự của Hezbollah là hoàn toàn trái với khuôn khổ pháp luật của quốc gia.^[52][53]

Hezbollah được hình thành vào năm 1982 bởi một nhóm các giáo sĩ Hồi giáo với nguồn tài trợ từ Iran, mục tiêu hàng đầu là chống lại cuộc tấn công của Israel vào Liban.^[20] Các cuộc tấn công của Israel vào năm 1978 và 1982 đã gây ra một cuộc khủng hoảng nhân đạo tồi tệ tại Liban; hàng loạt ngôi làng ở miền Nam bị san phẳng khiến một lượng lớn người Shia phải rời bỏ nhà cửa.^[54] Thêm vào đó, cộng đồng người Shia từ lâu đã chịu cảnh bị gạt ra bên lề và không có tiếng nói xứng tầm trên chính trường Liban.^[55] Cả hai yếu tố này đã tích tụ sự phẫn nộ trong cộng đồng Shia địa phương, biến nơi đây thành mảnh đất màu mỡ cho việc chiêu mộ lực lượng.^[54] Hezbollah được thiết lập bởi các ủy ban Shia địa phương dưới sự chỉ đạo của Ruhollah Khomeini.^[55] Lực lượng của họ được huấn luyện và tổ chức bởi một đội ngũ gồm 1.500 cố vấn thuộc Vệ binh Cách mạng Iran đến từ Iran thông qua sự cho phép của chính quyền Syria — thực thể đang chiếm đóng vùng cao nguyên phía đông Liban thời bấy giờ — và cho phép họ đặt căn cứ tại Thung lũng Bekaa.^[56]

Theo nhà báo Robert Fisk^[57] và tướng Israel Shimon Shapira,^[58] ngày 8 tháng 6 năm 1982 — hai ngày sau khi Israel bắt đầu tấn công Liban — được Hezbollah coi là cột mốc khai sinh cánh quân sự của mình. Đó là lúc 50 tay súng Shia phục kích một đoàn xe bọc thép của Lực lượng Phòng vệ Israel tại Khalde, phía nam Beirut. Trận đánh này đã cầm chân quân đội Israel tiến về Beirut trong sáu ngày, đồng thời cũng là nơi Mustafa Badreddine, người sau này trở thành tư lệnh quân sự của Hezbollah, khẳng định tên tuổi của mình.^[59] Theo Shapira, các chiến binh Shia trang bị nhẹ đã chiếm được một xe thiết giáp của Israel ngay trong ngày hôm đó và đem diễu hành tại tiền đồn của lực lượng Vệ binh Cách mạng ở Baalbek, miền Đông Liban. Fisk mô tả lại:

Tại Khalde, một hiện tượng phi thường đã hình thành. Những tay súng dân quân Shia lao bộ vào làn đạn của Israel để ném lựu đạn vào các xe bọc thép, họ áp sát các xe tăng trong khoảng cách chưa đầy 6 mét (20 feet) để khai hỏa. Một số chiến binh xé áo quấn quanh đầu làm băng rôn tử vì đạo, giống như cách mà Vệ binh Cách mạng Iran đã làm một năm trước đó trong các cuộc tấn công tổng lực chống lại Quân đội Iraq tại vùng Vịnh. Khi một chiếc xe thiết giáp của Israel bị đốt cháy, các tay súng càng hưng phấn tiến lên. Tôi nghĩ vào đêm đó, không ai trong chúng tôi nhận ra tầm quan trọng sống còn của các sự kiện tại Khalde. Người Shia tại Liban đang tiếp nhận tinh thần tử vì đạo và đưa nó vào thực tiễn. Chưa bao giờ chúng tôi thấy những người này đeo băng đầu như vậy; lúc đó chúng tôi tưởng đó chỉ là một lối phô trương của dân quân, nhưng thực tế không phải. Đó là sự khởi đầu của một huyền thoại mang trong mình yếu tố thực tế mạnh mẽ. Người Shia giờ đây đã trở thành lực lượng kháng chiến của Liban, mang đậm tinh thần dân tộc nhưng cũng được truyền cảm hứng bởi tôn giáo. Đảng của Thượng đế — tiếng Ả Rập là Hezbollah — đã hiện diện trên các bãi biển Khalde đêm hôm đó.^[57]

Hezbollah trỗi dậy tại Miền Nam Liban trong quá trình hợp nhất các nhóm dân quân Shia, trở thành đối thủ cạnh tranh trực tiếp với Phong trào Amal vốn có lịch sử lâu đời hơn. Trong cuộc Nội chiến Liban, Hezbollah đóng vai trò đáng kể khi đối đầu với lực lượng Mỹ giai đoạn 1982–1983, đồng thời chống lại cả Amal và Syria trong cuộc Chiến tranh các trại tị nạn (1985–1988). Dù vậy, mục tiêu tiên quyết của Hezbollah thời kỳ đầu vẫn là chấm dứt sự chiếm đóng của Israel tại miền Nam Liban^[20] sau cuộc xâm lược và bao vây Beirut năm 1982.^[60] Trước đó, Amal — nhóm chính trị Shia chủ chốt tại Liban — đã khởi xướng cuộc chiến tranh du kích. Năm 2006, cựu thủ tướng Israel Ehud Barak từng nhận định: "Khi chúng tôi tiến vào Liban... lúc đó chưa hề có Hezbollah. Chúng tôi được người Shia ở miền nam chào đón bằng hoa và gạo thơm. Chính sự hiện diện của chúng tôi tại đó đã tạo ra Hezbollah."^[61]

Hezbollah đã tiến hành một cuộc chiến tranh bất đối xứng thông qua các vụ tấn công liều chết nhằm vào Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) và các mục tiêu của Israel bên ngoài lãnh thổ Liban.^[62] Tổ chức này được cho là một trong những nhóm kháng chiến Hồi giáo đầu tiên tại Trung Đông sử dụng các chiến thuật như đánh bom liều chết, ám sát, bắt giữ binh sĩ nước ngoài,^[56] cũng như giết người chính trị và không tặc. Song song đó, Hezbollah cũng triển khai các chiến thuật và vũ khí quân sự quy ước, điển hình là tên lửa Katyusha và các loại tên lửa khác.^[63] Khi Nội chiến Liban kết thúc vào năm 1990, bất chấp việc Hiệp định Taif yêu cầu "giải thể tất cả các lực lượng dân quân Liban và nước ngoài", chính quyền Syria — bên kiểm soát Liban lúc bấy giờ — đã cho phép Hezbollah duy trì kho vũ khí và tiếp tục kiểm soát các khu vực của người Shia dọc biên giới với Israel.^[64]

Trong thập niên 1990, Hezbollah đã trải qua một quá trình chuyển mình mạnh mẽ từ một nhóm cách mạng thuần túy sang một tổ chức chính trị, hiện tượng này thường được các nhà nghiên cứu gọi là sự "Liban hóa" Hezbollah. Khác với lập trường cách mạng cứng nhắc trong những năm 1980, Hezbollah bắt đầu thể hiện thái độ mềm mỏng và thiện chí hơn đối với nhà nước Liban.^[65]

Năm 1992, dưới sự ủng hộ của Lãnh đạo tối cao Iran Ali Khamenei, Hezbollah quyết định tham gia vào các cuộc bầu cử tại Liban. Tuy nhiên, quyết định này đã vấp phải sự phản đối của cựu Tổng thư ký Subhi al-Tufayli, dẫn đến một sự chia rẽ nội bộ trong tổ chức. Trong kỳ bầu cử đó, Hezbollah đã giành được toàn bộ 12 ghế theo danh sách tranh cử của mình. Cuối năm 1992, nhóm bắt đầu tiến hành đối thoại với cộng đồng Kitô giáo tại Liban. Hezbollah tuyên bố tôn trọng các quyền tự do văn hóa, chính trị và tôn giáo tại Liban như những giá trị bất khả xâm phạm, mặc dù họ không áp dụng các giá trị này đối với những nhóm có quan hệ với Israel.^[66]

Đến năm 1997, nhằm khôi phục phong trào kháng chiến mang tính dân tộc và thế tục chống lại Israel, Hezbollah đã thành lập Lực lượng Kháng chiến Liban (Lebanese Brigades to Fight the Israeli Occupation). Đây là một đơn vị đa giáo phái, đánh dấu bước tiến trong chiến lược "Liban hóa" hoạt động kháng chiến của nhóm.^[67]

Hezbollah nhận được nguồn hỗ trợ tài chính và quân sự dồi dào từ Iran thông qua các hoạt động vận chuyển trái phép và nhiều phương thức khác,^[68][69][70] qua đó khẳng định vị thế thành viên nòng cốt trong "Trục Kháng chiến" — một liên minh đối trọng với Israel và ảnh hưởng của phương Tây tại Trung Đông.^[71]

Giữa tháng 9 năm 2024, một sự cố nghiêm trọng đã xảy ra khi hàng nghìn thiết bị liên lạc (bao gồm máy nhắn tin và bộ đàm) được phân phát cho các thành viên Hezbollah phát nổ đồng loạt trên khắp Liban. Vụ tấn công này đã bộc lộ những lỗ hổng an ninh sâu sắc trong mạng lưới nội bộ của tổ chức.^[72]

Hệ quả từ cuộc xâm lược của Israel vào Liban, các đợt tấn công của phe đối lập tại Syria dẫn đến sự sụp đổ của chính quyền Assad, cùng sự suy yếu chung của "Trục Kháng chiến" đã buộc Hezbollah phải rút phần lớn cơ sở hạ tầng quân sự khỏi miền Nam Liban và bàn giao quyền kiểm soát cho quân đội chính phủ.^{[73][74][75][76]} Bước đi này tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn do Hoa Kỳ làm trung gian vào tháng 11 năm 2024, yêu cầu Hezbollah tái triển khai lực lượng về phía bắc sông Litani và cho phép khoảng 5.000 quân chính phủ Liban đồn trú tại miền Nam. Việc rút quân nhằm hạ nhiệt căng thẳng biên giới và tạo điều kiện cho dân thường hồi hương. Dù Hezbollah đã di dời các khí tài hạng nặng, một số tay súng địa phương vẫn bám trụ tại các ngôi làng với vũ khí nhẹ. Tình hình hiện vẫn rất nhạy cảm và được các quan sát viên quốc tế giám sát chặt chẽ, trong bối cảnh Israel bị cáo buộc vi phạm các điều khoản ngừng bắn gần như hàng ngày.^[73][77][78]

Nằm trong khuôn khổ thỏa thuận ngừng bắn kết thúc cuộc xâm lược của Israel vào Liban năm 2024, cùng với áp lực ngày càng tăng từ phía Hoa Kỳ, Lực lượng Vũ trang Liban đã tiến hành các nỗ lực nhằm giải giáp vũ khí của Hezbollah. Các hoạt động này bao gồm cả tại những thành trì truyền thống của nhóm ở miền Nam Liban, với sự hỗ trợ từ thông tin tình báo của Israel.^[79][80] Vào tháng 5 năm 2025, chính phủ Liban thông báo rằng quân đội nước này về cơ bản đã đạt được mục tiêu đề ra.^[81][82]

Đến ngày 5 tháng 8 năm 2025, sau một phiên họp nội các kéo dài sáu giờ với sự tham gia của Tổng thống Joseph Aoun, Chính phủ Liban tuyên bố sẽ lên lộ trình cụ thể để giải giới các lực lượng dân quân. Theo phía chính phủ, Hezbollah đã bàn giao quyền kiểm soát một số cơ sở hạ tầng trọng yếu.^[83] Bộ trưởng Thông tin Paul Morcos cho biết thời hạn cuối cùng để hoàn tất việc giải giáp vũ khí được ấn định vào cuối năm 2025.^[84]

Thủ lĩnh Hezbollah Naim Qassem đã kịch liệt lên án đề xuất này và tuyên bố: "Lực lượng kháng chiến vẫn ổn, vẫn mạnh mẽ và sẵn sàng chiến đấu vì chủ quyền và độc lập của Liban... Hezbollah đã hy sinh rất nhiều để bảo vệ đất nước chống lại sự xâm lược của Israel." Ông cảnh báo rằng Hezbollah sẵn sàng tái khởi động các cuộc tấn công vào Israel và khẳng định toàn thể người dân Liban sẽ đoàn kết để đối phó với Israel.^[85] Vào ngày 22 tháng 8, Qassem còn đe dọa về một cuộc nội chiến nếu kế hoạch giải giáp vũ khí tiếp tục được đẩy mạnh — một phát ngôn bị Thủ tướng Nawaf Salam lên án là "hoàn toàn không thể chấp nhận được".^[86]

Vào ngày 7 tháng 8, Nội các Liban đã chính thức phê chuẩn mục tiêu của đề xuất giải giáp vũ khí, nhằm bảo đảm quyền sở hữu vũ khí tại quốc gia này hoàn toàn thuộc về nhà nước.^[87] Để phản đối quyết định này, các bộ trưởng thuộc Hezbollah và Phong trào Amal đã rời khỏi cuộc họp nội các.^[88] Đồng thời, hàng nghìn người ủng hộ Hezbollah cũng đã xuống đường biểu tình tại các khu ngoại ô phía nam Beirut nhằm phản đối sự phê chuẩn này.^[89] Đến ngày 5 tháng 9, Quân đội Liban đã trình trình dự thảo kế hoạch giải giáp vũ khí lên chính phủ.^[90] Cùng ngày, Tướng Rodolphe Haykal đã trình bày trước Nội các Liban về "Kế hoạch Khiên quốc gia" (Homeland Shield Plan) — một lộ trình nhằm giải thể tất cả các lực lượng dân quân tại Liban, với trọng tâm cụ thể là Hezbollah.^[50][51]

Tư tưởng của Hezbollah được tóm gọn là chủ nghĩa cực đoan Hồi giáo Shia;^[91][92] tổ chức này tuân theo hệ thần học Hồi giáo Shia được phát triển bởi nhà lãnh đạo Iran Ayatollah Ruhollah Khomeini.^[56] Hezbollah được hình thành phần lớn nhờ sự hỗ trợ từ những người ủng hộ Khomeini vào đầu thập niên 1980 với mục tiêu lan tỏa cuộc Cách mạng Hồi giáo^[93] và đi theo một phiên bản đặc thù của tư tưởng Shia do Khomeini — lãnh tụ của cuộc Cách mạng Hồi giáo tại Iran — khởi xướng.^[94][95] Mặc dù ban đầu Hezbollah đặt mục tiêu biến Liban thành một Cộng hòa Hồi giáo, nhưng mục tiêu này sau đó đã được gác lại để chuyển sang một cách tiếp cận mang tính bao trùm và hòa nhập hơn.^[20]

Trong giai đoạn đầu, Hezbollah chịu ảnh hưởng bởi tư tưởng của các nhân vật Hồi giáo Sunni lỗi lạc. Các luận điểm của tổ chức này thường mang tính chính trị Hồi giáo (Islamist) nói chung hơn là chỉ giới hạn trong dòng Shia.^[96] Quan điểm của Hezbollah về sự chia rẽ Sunni-Shia là thay vì sa đà vào các khác biệt thần học, hai dòng giáo phái này nên hợp tác để chống lại việc Israel chiếm đóng các vùng đất của người Ả Rập.^[96] Để duy trì sự đoàn kết trong thế giới Hồi giáo, Hezbollah từng tránh chỉ trích trực tiếp Ả Rập Xê Út; ngay cả trong cuộc xung đột tại Liban năm 2007 với phe Salafi, nhân viên đài truyền hình Al-Manar đã nhận được chỉ thị "không được nói xấu về Ả Rập Xê Út".^[97] Tuy nhiên, thái độ này đã thay đổi kể từ khi bắt đầu cuộc can thiệp của Ả Rập Xê Út vào nội chiến Yemen.^[97]

Hezbollah được đánh giá là một tổ chức bảo thủ về mặt xã hội.^[25] Nhóm có lập trường chống lại đồng tính luyến ái và quyền của cộng đồng LGBT. Năm 2023, thủ lĩnh Hassan Nasrallah từng kêu gọi trừng phạt tử hình đối với người đồng tính và tuyên bố cộng đồng LGBT là một "mối đe dọa đối với xã hội".^[98][99] Tổ chức này cũng khuyến khích phụ nữ đeo khăn che mặt Hồi giáo truyền thống, đặc biệt là loại áo choàng che toàn thân Chador.^[100]

Kể từ khi thành lập cho đến nay,^[101][102] việc xóa sổ Nhà nước Israel luôn là một trong những mục tiêu hàng đầu của Hezbollah. Một số bản dịch từ tuyên ngôn tiếng Ả Rập năm 1985 của nhóm khẳng định rằng "cuộc đấu tranh của chúng ta sẽ chỉ kết thúc khi thực thể này [Israel] bị xóa sổ".^[101] Theo Phó Tổng thư ký Hezbollah Naim Qassem, cuộc chiến chống lại Israel là một niềm tin cốt lõi và là tôn chỉ tồn tại của tổ chức này.^[103]

Hezbollah tuyên bố rằng các hoạt động thù địch liên tục chống lại Israel là sự đáp trả tương xứng đối với các chiến dịch của Israel nhắm vào Liban, đồng thời là hành động trả đũa việc Israel chiếm đóng lãnh thổ Liban.^{[104][105][106]} Dù Israel đã rút quân khỏi Liban vào năm 2000 và được Liên Hợp Quốc xác nhận là phù hợp với Nghị quyết 425 ngày 19 tháng 3 năm 1978, Liban vẫn coi khu vực Trang trại Shebaa là lãnh thổ của mình. Đây là vùng đất rộng 26 km² (10 dặm vuông Anh) mà Israel chiếm của Syria trong cuộc chiến năm 1967 và được Liên Hợp Quốc coi là lãnh thổ Syria bị Israel chiếm đóng.^[107][108] Sau cùng, vì coi Israel là một quốc gia bất hợp pháp, Hezbollah biện minh cho các hành động của mình là những hoạt động thánh chiến tự vệ.^[109]

Trong một vài dịp hiếm hoi, các quan chức Hezbollah tuyên bố rằng tổ chức này chỉ "chống chủ nghĩa phục quốc Do Thái" (anti-Zionist) chứ không hề bài Do Thái (anti-Semitic).^[11] Tuy nhiên, theo các học giả, "những lời lẽ này khó có thể đứng vững khi xem xét kỹ lưỡng hơn". Bên cạnh các hoạt động khác, Hezbollah còn tích cực tham gia vào việc phủ nhận nạn diệt chủng Holocaust và truyền bá các thuyết âm mưu bài Do Thái.^[11] Muhammad Hussein Fadlallah, một giáo sĩ Shia nổi tiếng người Liban và là nhân vật tư tưởng có tầm ảnh hưởng lớn gắn liền với Hezbollah, từng đưa ra nhiều tuyên bố thể hiện sự thù địch đối với cộng đồng người Do Thái nói chung.^[110]

Nhiều phát ngôn bài Do Thái khác nhau cũng được cho là xuất phát từ các quan chức của tổ chức này.^[111] Amal Saad-Ghorayeb, một nhà phân tích chính trị người Liban, lập luận rằng mặc dù chủ nghĩa phục quốc Do Thái có ảnh hưởng đến quan điểm chống Do Thái giáo của Hezbollah, nhưng "nó không hoàn toàn phụ thuộc vào yếu tố đó, bởi sự thù ghét người Do Thái của Hezbollah mang động cơ tôn giáo nhiều hơn là động cơ chính trị".^[112] Nhà sử học chuyên nghiên cứu về bài Do Thái Robert S. Wistrich đã mô tả tư tưởng của Hezbollah đối với người Do Thái như sau:

Sự bài Do Thái của các nhà lãnh đạo và người phát ngôn Hezbollah là sự kết hợp giữa hình ảnh về một quyền lực Do Thái dường như bất bại... sự xảo quyệt với thái độ khinh miệt thường dành cho những kẻ thù yếu hèn và nhát gan. Giống như các chiến dịch tuyên truyền cho thánh chiến của Hamas, Hezbollah dựa trên việc không ngừng phỉ báng người Do Thái là "kẻ thù của nhân loại", những đối thủ "âm mưu, ngoan cố và kiêu ngạo" đầy rẫy "kế hoạch quỷ quyệt" nhằm nô dịch người Ả Rập. Nó trộn lẫn thái độ chống Do Thái giáo truyền thống của Hồi giáo với các huyền thoại về thuyết âm mưu phương Tây, chủ nghĩa chống phục quốc Do Thái của Thế giới thứ ba và sự coi thường của dòng Shia Iran đối với người Do Thái như những kẻ ngoại đạo "ô uế về mặt tôn giáo" và đồi trụy. Sheikh Fadlallah thường xuyên khẳng định rằng... người Do Thái muốn phá hoại hoặc xóa sổ bản sắc văn hóa Ả Rập và Hồi giáo để thúc đẩy sự thống trị về kinh tế và chính trị của họ.^[113]

Các báo cáo cho biết Al-Manar, đài truyền hình do Hezbollah sở hữu và vận hành, từng cáo buộc Israel hoặc người Do Thái cố tình lây truyền virus HIV và các dịch bệnh khác cho người Ả Rập khắp Trung Đông.^{[114][115][116]} Al-Manar cũng bị chỉ trích vì phát sóng tuyên truyền bài Do Thái dưới dạng một bộ phim truyền hình mô tả thuyết âm mưu về sự thống trị thế giới của người Do Thái.^{[117][118][119]} Các nhà phân tích còn cáo buộc nhóm này tham gia phủ nhận nạn diệt chủng Holocaust.^{[120][121][122]} Thêm vào đó, trong cuộc chiến năm 2006, tổ chức này chỉ xin lỗi vì đã sát hại những người Ả Rập tại Israel (tức những người không phải Do Thái).^[11]

Đứng đầu tổ chức dân sự của Hezbollah là Hội đồng Jihad. Jihad sáng lập và quản lý các hội từ thiện:

• Hội El-Jarih giúp đỡ các thương binh trong cuộc chiến tranh chống Israel tái hội nhập xã hội sau khi được chữa bệnh và dạy nghề.
• Hội El-Shahid lo việc trợ cấp gia đình liệt sĩ và tù binh chiến tranh.
• Hội Jihad và Binaa chuyên tái xây dựng, tái định cư cho những gia đình bị Israel ném bom tan nát nhà cửa.

Hezbollah có 13 ghế trong Nghị viện Liban, 2 vị trí bộ trưởng trong nội các hiện thời và sở hữu một hệ thống truyền thông khá mạnh bao gồm đài phát thanh Al-Nour và nguyệt san Qubth Ut Alla. Chủ lực về truyền thông của họ là đài truyền hình Al Manar và kênh truyền hình cáp phát 24/24h trong suốt khu vực Trung Đông, được đánh giá là thu hút khán giả thứ ba trong khu vực này.

Hoa Kỳ cáo buộc cho Hezbollah thực hiện các vụ:

• Tấn công bằng xe bom ở Beirut, thủ đô Liban, giết chết 248 Thủy quân lục chiến Mỹ và 58 lính Pháp ngày 23 tháng 10 năm 1983.
• Đánh bom tòa Đại sứ Mỹ ở Beirut vào tháng 4 năm 1983 làm 63 người thiệt mạng.
• Đánh bom tòa Đại sứ Mỹ lần thứ 2 vào tháng 9 năm 1984 làm 22 người chết.
• Bắt cóc, tra tấn và thủ tiêu William Buckley, một trạm trưởng của Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa Kỳ ở Trung Đông và đại tá bộ binh Mỹ William Giggins.
• Bắt bớ, tra tấn và thủ tiêu Đại tá TQLC William Higgins khi ông này hợp tác với Liên Hợp Quốc ở Beirut năm 1988. Xác Đại tá bị ném ra thùng rác gần một bệnh viện nội thành Beirut.

Mặc dù chống Israel và Mỹ, Hezbollah lên án vụ tấn công ngày 11 tháng 9 năm 2001 vào nước Mỹ và những vụ chặt đầu con tin tại Iraq. Hezbollah cũng tuyên bố không có quan hệ với Osama bin Laden và Al-Qaeda như Mỹ và Israel cáo buộc. Năm 2004 Liên Hợp Quốc thông qua Nghị quyết 1559 kêu gọi rút hết quân nước ngoài khỏi Liban và giải giáp Hezbollah nhưng họ bất chấp. Tuy vậy, một điều rõ ràng là nghị quyết này không bao hàm các chế tài một khi các bên liên can không tôn trọng hoặc vi phạm các điều đã ký kết.

Tính đến tháng 10 năm 2020, ít nhất 26 quốc gia và Liên minh châu Âu và hầu hết các thành viên Liên đoàn Ả Rập, ngoại trừ Iraq và Liban, coi Hezbollah hoặc cánh vũ trang của Hezbollah là một tổ chức khủng bố.^[123] Tháng 6 năm 2024, Liên đoàn Ả Rập thông báo ngừng chỉ định Hezbollah là một tổ chức khủng bố.^[124]

Những quốc gia, tổ chức chỉ định Hezbollah là một tổ chức khủng bố bao gồm: Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh^[125] và các thành viên Ả Rập Xê Út,^[126] Bahrain,^[127] Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất,^[126] cùng với Argentina,^[128] Canada,^[129] Colombia,^[130] Ecuador,^[131] Estonia,^[132] Đức,^[133] Honduras,^[130] Israel,^[134] Paraguay,^[135][136] Kosovo,^[137] Litva,^[138] Serbia,^[132] Slovenia,^[139] Thụy Sĩ,^[140] Vương quốc Anh,^[141] Hoa Kỳ^[142] và Guatemala.^[143]

• Imad Fayez Mughniyah
• Hamas
• Dải Gaza
• Liban
• Taliban

• Joseph Alagha (2006). The Shifts in Hizbullah's Ideology: Religious Ideology, Political Ideology. Amsterdam University Press. ISBN 978-90-5356-910-8.
• Tom Diaz; Barbara Newman (2005). Lightning Out of Lebanon: Hezbollah Terrorists on American Soil. Presidio Press. ISBN 978-0-345-47568-8.
• Ahmad Nizar Hamzeh (2004). In The Path Of Hizbullah. Syracuse University Press. ISBN 978-0-8156-3053-1.
• Judith Palmer Harik (2006). Hezbollah: The Changing Face of Terrorism. I.B. Tauris. ISBN 978-1-84511-024-6.
• Hala Jaber (1997). Hezbollah. Columbia University Press. ISBN 978-0-231-10834-8.
• Avi Jorisch (2004). Beacon of Hatred: Inside Hizballahs Al-Manar Television. Washington Institute for Near East Policy. ISBN 978-0-944029-88-6.
• Augustus Richard Norton (2000). Hizballah of Lebanon: Extremist Ideals vs. Mundane Politics. Council on Foreign Relations. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 7 năm 2006.
• Augustus Richard Norton (2007). Hezbollah: A Short History. Princeton University Press. ISBN 978-0-691-13124-5.
• Qassem, Naim (2005). Hizbullah: The Story from Within. Saqi Books. ISBN 978-0-86356-517-5.
• Amal Saad-Ghorayeb (2001). Hizbullah: Politics and Religion. Pluto Press. ISBN 978-0-7453-1793-9.
• Jamal Sankari (2005). Fadlallah: The Making of a Radical Shi'ite Leader. Saqi Books. ISBN 978-0-86356-596-0.

• Natalia Antelava (ngày 2 tháng 6 năm 2006). "Inside Lebanese Hezbollah militia". BBC News. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2009.

• Một đợt tấn công lớn của Hezbollah

Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện về Hezbollah.

1. ^ "Is Hezbollah Reshuffling Its Leadership with New Appointments?". This is Beirut (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 tháng 6 năm 2025.
2. ^ Beeri, Tal (ngày 12 tháng 1 năm 2025). "Ali Damoush - The New Head of Hezbollah's Executive Council". Alma Research and Education Center (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 tháng 6 năm 2025.
3. ^ "Fadlallah Hits Back at March 14 over Karam Release, Marouni Slams 'Treason Accusations'". Naharnet. ngày 18 tháng 4 năm 2013.
4. ^ ^{a b c} Philip Smyth (tháng 2 năm 2015). The Shiite Jihad in Syria and Its Regional Effects (PDF) (Báo cáo). The Washington Institute for Near East Studies. tr. 7–8. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 2 tháng 4 năm 2015. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2015.
5. ^ ^{a b c} Dalacoura, Katerina (2012). "Islamist Terrorism and National Liberation: Hamas and Hizbullah". Islamist Terrorism and Democracy in the Middle East. Cambridge: Cambridge University Press. tr. 66–96. doi:10.1017/CBO9780511977367.004. ISBN 978-0-511-97736-7. LCCN 2010047275. S2CID 150958046.
6. ^ Stepanova, Ekaterina (2008). Terrorism in Asymmetrical Conflict: Ideological and Structural Aspects (PDF). Oxford University Press. tr. 113. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 10 tháng 3 năm 2016.
7. ^ "Hezbollah and the Lebanese Popular Movement".
8. ^ Salamey, Imad; Pearson, Frederic (2007). "Hezbollah: A Proletarian Party with an Islamic Manifesto – A Sociopolitical Analysis of Islamist Populism in Lebanon and the Middle East". Small Wars & Insurgencies. 18 (3): 416–438. doi:10.1080/09592310701674358. ISSN 0959-2318. S2CID 143896155.
9. ^ "Hezbollah, the Lebanese Sectarian State, and Sectarianism". Middle East Institute. Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2017.
10. ^ Bassel F, Salloukh (2015). "The Sectarian Image Reversed: The Role of Geopolitics in Hezbollah's Domestic Politics". Middle East Political Pcience.
11. ^ ^{a b c d} Joshua L. Gleis; Benedetta Berti (2012). Hezbollah and Hamas: A Comparative Study. JHU Press. ISBN 978-1-4214-0671-8.
12. ^ Schenker, David (ngày 7 tháng 10 năm 2015). "Putin and the Shiite 'Axis of Resistance'". The Hill. Lưu trữ bản gốc ngày 31 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 25 tháng 5 năm 2016. Assad, backed by Hezbollah and Iran, began his campaign to eradicate Sunni regime opponents...this new axis — which targets Syrian Sunnis instead of Israel — is deeply polarizing.
13. ^ Sullivan, Marisa (tháng 4 năm 2014), Hezbollah in Syria (PDF), Institute for the Study of War, lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 4 tháng 11 năm 2019, truy cập ngày 26 tháng 6 năm 2015, "Opposition is greatest with Lebanon's Sunni community, which view Hezbollah as choosing sides in sectarian conflict, killing fellow Muslims, and losing sight of its resistance to Israel."
14. ^ "Saudi clerics attack Shi'ites, Hezbollah". Reuters. ngày 1 tháng 6 năm 2008. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2024.
15. ^ Elie Alagha, Joseph (2011). Hizbullah's Documents: From the 1985 Open Letter to the 2009 Manifesto. Amsterdam University Press. tr. 15, 20. ISBN 978-90-8555-037-2.
    Shehata, Samer (2012). Islamist Politics in the Middle East: Movements and Change. Routledge. tr. 176. ISBN 978-0-415-78361-3.
16. ^ Husseinia, Rola El (2010). "Hezbollah and the Axis of Refusal: Hamas, Iran and Syria". Third World Quarterly. 31 (5): 803–815. doi:10.1080/01436597.2010.502695. S2CID 219628295.
17. ^ Levitt, Matthew (2013). Hezbollah: The Global Footprint of Lebanon's Party of God. Hurst Publishers. tr. 356. ISBN 978-1-84904-333-5. Hezbollah's anti-Western militancy began with attacks against Western targets in Lebanon, then expanded to attacks abroad intended to exact revenge for actions threatening its or Iran's interests, or to press foreign governments to release captured operatives.
18. ^ Hanhimäki, Jussi M.; Blumenau, Bernhard (2013). An International History of Terrorism: Western and Non-Western Experiences. Routledge. tr. 267. ISBN 978-0-415-63540-0. Based upon these beliefs, Hezbollah became vehemently anti-West and anti-Israel.
19. ^ Siegel, Larry J. (2012). Criminology: Theories, Patterns & Typology. Cengage Learning. tr. 396. ISBN 978-1-133-04964-7. Hezbollah is anti-West and anti-Israel and has engaged in a series of terrorist actions including kidnappings, car bombings, and airline hijackings.
20. ^ ^{a b c d e} "Who Are Hezbollah?". BBC News. ngày 21 tháng 5 năm 2008. Truy cập ngày 15 tháng 8 năm 2008.
21. ^ ^{[5][17][18][19][20]}
22. ^ Carvajal, Doreen (ngày 14 tháng 12 năm 2004). "French Court Orders a Ban on Hezbollah-Run TV Channel". The New York Times. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2024.
23. ^ Saad-Ghorayeb 2002, tr. 168–86.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFSaad-Ghorayeb2002 (trợ giúp)
24. ^ "Hezbollah chief in new attack on same-sex relations". France 24. Agence France-Presse. ngày 29 tháng 7 năm 2023.
25. ^ ^{a b} el Houri, W (2012). "The meaning of resistance: Hezbollah's media strategies and the articulation of a people". University of Amsterdam.
26. ^ "Interior Ministry releases numbers of votes for new MPs". The Daily Star. ngày 9 tháng 5 năm 2018. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 3 năm 2021. Truy cập ngày 24 tháng 10 năm 2019.
27. ^
    • "Hezbollah". The Collins English Dictionary. Glasgow: HarperCollins. 2013. Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2013.
    • "Hezbollah". Webster's New World College Dictionary. Cleveland: Wiley Publishing, Inc. 2012. Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2013.
28. ^ "Hezbollah". Encyclopædia Britannica. ngày 15 tháng 12 năm 2023. Truy cập ngày 17 tháng 12 năm 2023.
29. ^ Levitt, Matthew (2013). Hezbollah: The Global Footprint of Lebanon's Party of God. Hurst Publishers. tr. 15. ISBN 978-1-84904-333-5. ... the Jihad Council coordinates 'resistance activity'.
    Ghattas Saab, Antoine (ngày 15 tháng 5 năm 2014). "Hezbollah cutting costs as Iranian aid dries up". The Daily Star. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2014. ... Hezbollah's military wing ... Known as the 'Jihad Council'
30. ^ "Hezbollah: Not a terror group but a midsized army". Haaretz. tháng 8 năm 2016. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 4 năm 2022.
31. ^ "What is Iran's 'Axis of Resistance'?". Reuters (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2026.
32. ^ Adam Shatz (ngày 29 tháng 4 năm 2004). "In Search of Hezbollah". The New York Review of Books. 51 (7). Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 8 năm 2006.
33. ^ Itamar Rabinovich (2008). Israel in the Middle East. UPNE. ISBN 978-0-87451-962-4.
34. ^ Lopez, German (ngày 24 tháng 9 năm 2024). "Israel's Strikes on Lebanon". The New York Times.
35. ^ Barnard, Anne (ngày 3 tháng 1 năm 2014). "Mystery in Hezbollah Operatives Life and Death". The New York Times.
36. ^ Ladki, Nadim (ngày 30 tháng 11 năm 2009). "Hezbollah cuts Islamist rhetoric in new manifesto". Reuters. Reuters.
37. ^ Deeb, Lara (ngày 31 tháng 7 năm 2006). "Hizballah: A Primer". Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 10 năm 2011.
38. ^ Stroul, Dana (ngày 23 tháng 9 năm 2024). "Israel and Hezbollah Are Escalating Toward Catastrophe". Foreign Affairs. Truy cập ngày 29 tháng 9 năm 2024.
39. ^ Barnard, Anne (ngày 20 tháng 5 năm 2013). "Hezbollah's Role in Syria War Shakes the Lebanese". The New York Times. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2013.
40. ^ El Deeb, Sarah (ngày 18 tháng 10 năm 2021). "Hezbollah leader declares his group has 100,000 fighters". Associated Press News. Truy cập ngày 21 tháng 10 năm 2021.
41. ^ "Lebanon: UN-backed tribunal sentences Hezbollah militant in Hariri assassination". UN News (bằng tiếng Anh). ngày 11 tháng 12 năm 2020. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2024.
42. ^ "Rafik Hariri killing: Hezbollah duo convicted of 2005 bombing on appeal" (bằng tiếng Anh). ngày 10 tháng 3 năm 2022. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2024.
43. ^ Laverty, Rory; Lamothe, Dan (ngày 21 tháng 9 năm 2024). "For Americans scarred by Beirut bombings, a measure of delayed justice". The Washington Post. Hezbollah được thành lập vào năm 1982, khi bạo lực chống lại quân đội Hoa Kỳ tại Liban tăng cao. Ngoài vai trò trong các vụ đánh bom lớn năm 1983, nhóm dân quân này còn liên quan đến vụ đánh bom tòa nhà phụ của Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Beirut năm 1984 khiến 23 người thiệt mạng, vụ không tặc chuyến bay TWA 847 năm 1985 và vụ tấn công Tháp Khobar tại Ả Rập Xê Út năm 1996 khiến 19 quân nhân Hoa Kỳ thiệt mạng, theo Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia.
44. ^ Lopez, German (ngày 24 tháng 9 năm 2024). "Israel's Strikes on Lebanon". The New York Times. Hezbollah lần đầu tiên gây chú ý quốc tế vào năm 1983, khi họ cho nổ tung đại sứ quán Hoa Kỳ tại Beirut, thủ đô của Liban, và sau đó là các doanh trại của Mỹ và Pháp tại đó.
45. ^ Farida 2019, tr. 1-2.
46. ^ Daher 2019, tr. 8.
47. ^ Al-Aloosy 2020, tr. 43, 74.
48. ^ Kanter, James; Rudoren, Jodi (ngày 22 tháng 7 năm 2013). "European Union Adds Military Wing of Hezbollah to List of Terrorist Organizations". The New York Times. Truy cập ngày 4 tháng 9 năm 2013.
49. ^ Roche, MaryClare; Robbins, Michael (ngày 12 tháng 7 năm 2024). "What the Lebanese People Really Think of Hezbollah". Foreign Affairs (bằng tiếng Anh). ISSN 0015-7120. Truy cập ngày 28 tháng 9 năm 2024.
50. ^ ^{a b} "Lebanon's cabinet welcomes army plan to disarm Hezbollah, gives no timeline". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). ngày 5 tháng 9 năm 2025. Truy cập ngày 10 tháng 9 năm 2025.
51. ^ ^{a b} "Shiite ministers walk out as Lebanon's Cabinet debates army plan to disarm Hezbollah". AP News (bằng tiếng Anh). ngày 5 tháng 9 năm 2025. Truy cập ngày 10 tháng 9 năm 2025.
52. ^ "« Rébellion » et « pure folie » : au Liban, les responsables condamnent en bloc les tirs du Hezbollah sur Israël". L'Orient-Le Jour (bằng tiếng Pháp). ngày 2 tháng 3 năm 2026. Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2026.
53. ^ "PM Salam affirms no military action outside state authority in rebuke to Hezbollah". LBCIV7 (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2026.
54. ^ ^{a b} Al-Aloosy 2020, tr. 176-177.
55. ^ ^{a b} Farida 2019, tr. 2.
56. ^ ^{a b c} Adam Shatz (ngày 29 tháng 4 năm 2004). "In Search of Hezbollah". The New York Review of Books. 51 (7). Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 8 năm 2006. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2006.
57. ^ ^{a b} Fisk, Robert (2001). Pity the Nation: Lebanon at War. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-280130-2.
58. ^ Shapira, Shimon (ngày 10 tháng 8 năm 2020). "Inside the Struggle Between Israel and Hezbollah". Tablet. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2024.
59. ^ "Hezbollah chief marking one week since Badreddine's killing: Mustafa was the first to fight Israeli military in Khalde battle". LBC International. ngày 20 tháng 5 năm 2016.
60. ^ Shlaim, Avi (2001). "The Lebanese Quagmire 1981–1984". The Iron Wall: Israel and the Arab World. W.W. Norton. tr. 384–423. ISBN 978-0-393-32112-8.
61. ^ Norton, Augustus (2009). Hezbollah: A Short History. Princeton University Press. tr. 33. ISBN 978-0-691-13124-5.
62. ^ Pape, Robert (2005). Dying to win: the strategic logic of suicide terrorism. New York: Random House. ISBN 978-1-4000-6317-8.
63. ^ Harnden, Tony (ngày 21 tháng 2 năm 2004). "Video games attract young to Hizbollah". The Daily Telegraph. London. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 7 năm 2006. Truy cập ngày 20 tháng 10 năm 2012.
64. ^ "In the Party of God: Are terrorists in Lebanon preparing for a larger war? by Jeffrey Goldberg". The New Yorker. ngày 14 tháng 10 năm 2002. Truy cập ngày 3 tháng 3 năm 2007.
65. ^ Ranstorp (1998)
66. ^ Alagha (2006), pp. 41–44
67. ^ Alagha (2006), p. 47
68. ^ "What is Hezbollah, the group battling Israel in Lebanon?". AP News (bằng tiếng Anh). ngày 24 tháng 9 năm 2024. Truy cập ngày 10 tháng 10 năm 2024.
69. ^ "What is Hezbollah? Lebanon's militant group has long been one of Israel's biggest foes". ABC News. Truy cập ngày 10 tháng 10 năm 2024.
70. ^ "التايمز: إيران تفكر في تهريب الأسلحة إلى حزب الله عن طريق نقلها جواً إلى لبنان". Elnashra News (bằng tiếng Ả Rập). Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2025.
71. ^ Hubbard, Ben; Rubin, Alissa J. (ngày 30 tháng 9 năm 2024). "Facing a Big Test, Iran's 'Axis of Resistance' Flails". The New York Times.
72. ^ Wood, Graeme (ngày 2 tháng 9 năm 2025). "The Neighbor From Hell". The Atlantic. Truy cập ngày 27 tháng 10 năm 2025.
73. ^ ^{a b} "Hezbollah withdraws from majority of military sites in southern Lebanon". Middle East Eye (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2025.
74. ^ Azizi, Arash (ngày 25 tháng 2 năm 2025). "The Axis of Resistance Keeps Getting Smaller". The Atlantic (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2025.
75. ^ Al-Atrush, Samer (ngày 7 tháng 4 năm 2025). "Why Trump threats have cowed Tehran's axis of resistance in Iraq". www.thetimes.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2025.
76. ^ "Exclusive: Iran-backed militias in Iraq ready to disarm to avert Trump wrath". 2025.
77. ^ "What does the US-brokered truce ending Israel-Hezbollah fighting include". 2024.
78. ^ "Israeli air strikes kill 12 in eastern Lebanon despite ceasefire". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). Aljazeera. ngày 15 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2025.
79. ^ Chamseddine, Omar; Chamseddine, Adam (ngày 28 tháng 5 năm 2025). "With Israeli Intel, Lebanon Is Dismantling Hezbollah in the South". Wall Street Journal (bằng tiếng Anh).
80. ^ Linn, Erez (ngày 29 tháng 5 năm 2025). "Hezbollah falling apart: Surprising Israel-Lebanon collaboration revealed". Israel Hayom (bằng tiếng Anh).
81. ^ "Lebanon says army disarmed 80 percent of Hezbollah in the south". Middle East Eye (bằng tiếng Anh). ngày 29 tháng 5 năm 2025.
82. ^ "Lebanon gov't achieved 80% of its Hezbollah disarmament objectives". Ahram Online. ngày 29 tháng 5 năm 2025.
83. ^ "With Israel's help: This is how Lebanon changed the rules of the game against Hezbollah". Ynet News (bằng tiếng Anh). ngày 29 tháng 5 năm 2025.
84. ^ "Lebanon tasks army with securing a monopoly on arms in challenge to Hezbollah". France 24 (bằng tiếng Anh). ngày 5 tháng 8 năm 2025. Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2025.
85. ^ "Hezbollah chief Qassem says resistance to Israel key amid disarmament talks". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). ngày 5 tháng 8 năm 2025. Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2025.
86. ^ Knipp, Kersten (ngày 22 tháng 8 năm 2025). "Lebanon's Hezbollah rejects disarmament, warns of civil war". Deutsche Welle. Truy cập ngày 5 tháng 9 năm 2025.
87. ^ "Lebanese cabinet approves 'objectives' of US plan to disarm Hezbollah". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). ngày 7 tháng 8 năm 2025. Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2025.
88. ^ Sewell, Abby (ngày 7 tháng 8 năm 2025). "Lebanese Shiite ministers walk out of a Cabinet meeting over plan to disarm Hezbollah". Los Angeles Times (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2025.
89. ^ "Lebanese cabinet holds second meeting on Hezbollah disarmament". France 24 (bằng tiếng Anh). ngày 7 tháng 8 năm 2025. Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2025.
90. ^ Salem, Mostafa (ngày 5 tháng 9 năm 2025). "'Pivotal moment' for Lebanon as army presents plan to disarm Hezbollah amid growing US pressure". CNN. Truy cập ngày 5 tháng 9 năm 2025.
91. ^ Barak, Oren. "Hizballah". The Continuum Political Encyclopedia of the Middle East. Ed. Avraham Sela. New York: Continuum, 2002. p. 350.
92. ^ Rosenthal, Donna. The Israelis: Ordinary People in an Extraordinary Land. New York: Free Press, 2003. p. 15.
93. ^ Wright, Robin (ngày 13 tháng 7 năm 2006). "Options for U.S. Limited As Mideast Crises Spread". The Washington Post. tr. A19.
94. ^ Jamail, Dahr (ngày 20 tháng 7 năm 2006). "Hezbollah's transformation". Asia Times. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 7 năm 2006. Truy cập ngày 23 tháng 10 năm 2007.
95. ^ Israel Ministry of Foreign Affairs (ngày 11 tháng 4 năm 1996). "Hizbullah". Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2006.
96. ^ ^{a b} Al-Aloosy 2020, tr. 78-79.
97. ^ ^{a b} Al-Aloosy 2020, tr. 80.
98. ^ "Lebanon LGBTQ+ activists say attacks are distraction from country's problems". The Guardian. ngày 30 tháng 8 năm 2023.
99. ^ "Anti-LGBT Rhetoric Undermines Rights in Lebanon". Human Rights Watch. ngày 1 tháng 8 năm 2023.
100. ^ "Hezbollah official: Hijab gives identity to Muslim women". AhlulBayt News Agency. ngày 31 tháng 5 năm 2023.
101. ^ ^{a b} Itamar Rabinovich (2008). Israel in the Middle East. UPNE. ISBN 978-0-87451-962-4. Truy cập ngày 18 tháng 11 năm 2010.
102. ^ United Nations Document A/54/723 S/2000/55, citing Al Hayyat, 30 October 1999"Letter dated January 25, 2000 from the Permanent Representative of Israel to the United Nations addressed to the Secretary-General". Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 3 năm 2007. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2006. . Retrieved 17 August 2006.
103. ^ The Shifts in Hizbullah's Ideology: Religious Ideology, Political Ideology, and Political Program. Joseph Elie Alagha, Amsterdam University Press, 2006, ISBN 978-90-5356-910-8, p. 380.
104. ^ Joshua Mitnick. Behind the dispute over Shebaa Farms, The Christian Science Monitor, 22 August 2006.
105. ^ Whitaker, Brian (ngày 10 tháng 5 năm 2006). "Flashpoint farmland". The Guardian. London. Truy cập ngày 8 tháng 9 năm 2013.
106. ^ "Vấn đề cốt lõi là lập luận của Hezbollah — vốn cũng được chính phủ thân Syria trước đây của Liban ủng hộ — rằng khu vực Trang trại Shebaa đang tranh chấp là lãnh thổ của Liban chứ không phải của Syria và hiện đang bị Israel chiếm đóng. Do đó, Hezbollah khẳng định mình là một phong trào kháng chiến hợp pháp đang chiến đấu để giải phóng lãnh thổ Liban. Với cái cớ này, Hezbollah cùng một số phe phái tại Liban lập luận rằng họ không phải là một nhóm dân quân và do đó nằm ngoài phạm vi điều chỉnh của Nghị quyết 1559." Robert Rabil. Reinforcing Lebanon's Sovereignty, Washington Institute for Near East Policy, 8 November 2005.
107. ^ "Security council endorses secretary-general's conclusion on Israeli withdrawal from Lebanon as of 16 June". United Nations Security Council. ngày 18 tháng 6 năm 2000. Truy cập ngày 29 tháng 9 năm 2006.
108. ^ "Israeli views on Shebaa Farms harden". BBC News. ngày 25 tháng 8 năm 2006.
109. ^ Thisreen (Syrian newspaper) 21 June 1999, reprinted by MEMRI Secretary General of Hizbullah Discusses the New Israeli Government and Hizbullah's Struggle Against Israel^{[nguồn không đáng tin?]} Lưu trữ ngày 30 tháng 9 năm 2008 tại Wayback Machine. Retrieved 30 July 2006.
110. ^ Machlis, Elisheva. 2025. “Between God and the Party: Fadlallah and the Antithetical Notion of Hezbollah.” Middle Eastern Studies 61 (6): 891–909. doi:10.1080/00263206.2025.2486175.
111. ^ "Lebanon and Israel: Nasrallah wins the war". The Economist. 17 August 2006. 18 November 2011.
112. ^ Saad-Ghorayeb, Amal. Hizbu'llah: Politics and Religion. London: Pluto Press, 2002. pp. 168–186.
113. ^ Wistrich, Robert S. A Lethal Obsession: Anti-Semitism from Antiquity to the Global Jihad. New York: Random House, 2010. pp. 766–767.
114. ^ Block, Melissa. "'New Yorker' Writer Warns of Hezbollah's Radicalism". NPR. 16 August 2006. 16 February 2008.
115. ^ Sciolino, Elaine. "French Court Delays Decision on Hezbollah-Run TV Channel." The New York Times 12 December 2004. 14 February 2008.
116. ^ Carvajal, Doreen. "French Court Orders a Ban on hezbollah-Run TV Channel". The New York Times. 14 December 2004. 14 February 2008.
117. ^ Sciolino, Elaine. " A New French Headache: When Is Hate on TV Illegal?" The New York Times. 9 December 2004. 16 February 2008.
118. ^ "Anti-Semitic Series Airs on Arab Television." Lưu trữ ngày 15 tháng 1 năm 2013 tại Wayback Machine ADL. 9 January 2004. 16 February 2008.
119. ^ "Urge President Chirac to Block Hezbollah's Antisemitic and Hate TV from broadcasting into France" Lưu trữ ngày 2 tháng 5 năm 2013 tại Wayback Machine. Simon Wiesenthal Center. 21 May 2008.
120. ^ "Hezbollah Pressures School Into Dropping 'Anne Frank'". The Jewish Daily Forward. 9 November 2009.
121. ^ Satloff, Roger. "The Holocaust's Arab Heroes". Lưu trữ ngày 1 tháng 5 năm 2020 tại Wayback Machine The Washington Institute for Near East Policy. 8 October 2006. 14 January 2009.
122. ^ Stalinsky, Steven. "Hezbollah's Nazi Tactics." Lưu trữ ngày 10 tháng 10 năm 2017 tại Wayback Machine The New York Sun. 26 July 2006. 14 January 2009.
123. ^ Wedeman, Ben (ngày 19 tháng 11 năm 2017). "Arab League states condemn Hezbollah as 'terrorist organization'". CNN (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 12 tháng 10 năm 2025.
124. ^ "Arab League ceases labeling Hezbollah 'terrorist organization'". Middle East Monitor. ngày 29 tháng 6 năm 2024. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2024.
125. ^ "GCC: Hezbollah terror group". Arab News. ngày 3 tháng 6 năm 2013. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2013.
126. ^ ^{a b} Fitch, Asa; Dana Ballout (ngày 2 tháng 3 năm 2016). "Gulf Cooperation Council Labels Hezbollah a Terrorist Group". The Wall Street Journal. Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 12 năm 2016. Truy cập ngày 1 tháng 12 năm 2016.
127. ^ "Bahrain Terrorist List (individuals – entities)". Ministry of Foreign Affairs of the Kingdom of Bahrain. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2020.
128. ^ Ministerio de Justicia y Derechos Humanos de la Nación. "RePET" (bằng tiếng Tây Ban Nha). Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2020.
129. ^ "Currently listed entities". Public Safety Canada. Government of Canada. ngày 21 tháng 12 năm 2018. Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 3 năm 2020. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2020.
130. ^ ^{a b} "Pompeo celebra designación de Hezbolá como terrorista por Colombia, Honduras y Guatemala" [Pompeo Celebrates Hezbollah's Designation as Terrorist by Colombia, Honduras and Guatemala] (bằng tiếng Tây Ban Nha). Anadolu Agency. ngày 21 tháng 1 năm 2020. Lưu trữ bản gốc ngày 6 tháng 11 năm 2023. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2023.
131. ^ "Ecuador Labels IRGC as "Terrorist Organization"". WANA (bằng tiếng Anh). ngày 16 tháng 9 năm 2025. Truy cập ngày 16 tháng 9 năm 2025.
132. ^ ^{a b} "Estonia imposes sanctions on Hezbollah". The Jerusalem Post. Truy cập ngày 20 tháng 12 năm 2020.
133. ^ "Germany designates Hezbollah as terrorist group, conducts raids on suspects". France 24. ngày 30 tháng 4 năm 2020. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2020.
134. ^ "Hezbollah a recognized terrorist organization". idf.il. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2020.
135. ^ "Paraguay hits Iran's IRGC with terrorist designation; expands designations for Hamas, Hezbollah". United Press International. ngày 25 tháng 4 năm 2025.
136. ^ "Paraguay adds Hamas, Hezbollah to terrorism list". Middle East Monitor. ngày 20 tháng 8 năm 2019. Lưu trữ bản gốc ngày 20 tháng 8 năm 2019. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2020.
137. ^ "Saudi welcomes Kosovo Government's decision". Bahrain News Agency. ngày 26 tháng 6 năm 2020.
138. ^ "Bahrain welcomes Lithuania's designation of Hezbollah as terrorist organisation". Bahrain News Agency. ngày 15 tháng 8 năm 2020. Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 11 năm 2023.
139. ^ Ahren, Raphael. "Slovenia declares all of Hezbollah a 'criminal and terrorist organization'". The Times of Israel. Truy cập ngày 20 tháng 12 năm 2020.
140. ^ "Swiss parliament votes to ban Hezbollah". Reuters. ngày 17 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2024 – qua Deccan Herald.
141. ^ "Proscribed terrorist groups". Home Office. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2020.
142. ^ "Foreign Terrorist Organizations". United States Department of State. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 2 năm 2020. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2020.
143. ^ "Guatemala designates Hezbollah as terrorist organization". The Jerusalem Post.